Mechanizm Szwajcarski
Unia Europejska i Szwajcaria podpisały umowę o finansowym wsparciu nowych państw członkowskich. Prawie połowa tych środków trafi do Polski. Celem wsparcia ma być zmniejszenie przepaści ekonomicznej i społecznej występującej pomiędzy starymi i nowymi państwami UE. Dofinansowanie będą mogły otrzymać m.in. projekty z zakresu bezpieczeństwa, stabilności i wspierania reform, rozwoju infrastruktury i ochrony środowiska oraz promocji sektora prywatnego i rozwoju kapitału ludzkiego i społecznego.
Zgodnie z zapisami Memorandum, na pierwszym miejscu pod względem ilości zarezerwowanych funduszy plasuje się Polska (49% co stanowi ponad 312 mln euro), następnie Węgry (13,1%) oraz kolejno Czechy (11,0%), Litwa (7,1%), Słowacja (6,7%), Łotwa (6,0%), Estonia (4,0%), Słowenia (2,2%), Cypr (0,6%), Malta (0,3%).
Realizacja programów i projektów będzie wspierana w czterech obszarach:
- bezpieczeństwo, stabilność i reformy (m.in. rozbudowa wydajności administracyjnej; sposoby zabezpieczania granic; poprawa obsługiwanych spraw ze szczególnym uwzględnieniem kwestii imigracji i azylu; dostęp do informacji z zakresu prawa; modernizacja aparatu wymiaru sprawiedliwości; rozwój instytucji do walki z korupcją i przestępczością zorganizowaną; bezpieczeństwo nuklearne; zapobieganie klęskom naturalnym; regionalne inicjatywy rozwoju w regionach mało korzystnych);
- infrastruktura i środowisko (m.in. modernizacja zasadniczej infrastruktury dla wykorzystania energii i wody pitnej, utylizacji ścieków oraz usuwania śmieci; transport publiczny; poprawa warunków środowiska, redukcja szkodliwych emisji, rozwój i egzekwowanie standardów; usuwanie toksycznych odpadów, planowanie przestrzenne na poziomie miejskim, regionalnym i narodowym; różnorodność i ochrona natury);
- promocja sektora prywatnego (rozwój sektora prywatnego z naciskiem na małe i średnie przedsiębiorstwa; poprawa dostępu do kapitału, wsparcie małych i średnich przedsiębiorstw na polu zarządzania i kierowania korporacyjnego; zachęcanie do uprawy ekologicznej; zachęcanie do produkcji przemysłowej pozostającej w zgodzie z zasadą zrównoważonego rozwoju; poprawa regulacji sektora finansowego; ochrona własności intelektualnej);
- rozwój ludzki i społeczny (rozbudowa wydajności administracji publicznej w celu wyrównania do poziomu europejskiego; szkolenie zawodowe i techniczne; badania i rozwój - programy wymiany akademickiej, stypendia, partnerstwo, współpraca w naukach stosowanych itp.; zdrowie - modernizacja szpitali, reformy systemu ubezpieczeń zdrowotnych itp.; współpraca bliźniacza pomiędzy miastami i gminami; wspieranie międzynarodowych inicjatyw rozwoju).
