Polska ma pewn\u0105 przewag\u0119, kt\u00f3rej przez lata nie traktowali\u015bmy jako szczeg\u00f3lnie istotnej. Nie jest ni\u0105 spektakularny krajobraz por\u00f3wnywalny z Alpami, \u015br\u00f3dziemnomorskie s\u0142o\u0144ce ani egzotyczna przyroda. Jest ni\u0105 raczej niezwyk\u0142a r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 natury skoncentrowana na stosunkowo niewielkim obszarze Europy. Kraj, w kt\u00f3rym nadal mo\u017cna do\u015bwiadczy\u0107 dziko\u015bci las\u00f3w, zobaczy\u0107 wolno \u017cyj\u0105ce \u017cubry, przemierza\u0107 wielkie kompleksy jezior polodowcowych i odpoczywa\u0107 na szerokich, piaszczystych pla\u017cach.<\/p>\n
To krajobraz, kt\u00f3ry w wielu miejscach zachowa\u0142 co\u015b coraz trudniejszego do znalezienia w zurbanizowanej Europie. Przestrze\u0144 niepodporz\u0105dkowan\u0105 ca\u0142kowicie cz\u0142owiekowi.<\/p><\/blockquote>\n
To w\u0142a\u015bnie od tego konturu warto rozpocz\u0105\u0107 opowie\u015b\u0107 o polskim soft power. Od geografii, kt\u00f3ra nie jest jedynie t\u0142em historii, ale jednym z jej najwa\u017cniejszych bohater\u00f3w. Od miejsca, kt\u00f3re istnia\u0142o na d\u0142ugo przed pojawieniem si\u0119 Polski i kt\u00f3re w coraz wi\u0119kszym stopniu mo\u017ce determinowa\u0107 jej przysz\u0142\u0105 atrakcyjno\u015b\u0107. Pierwsze \u015blady obecno\u015bci dawnych przedstawicieli rodzaju ludzkiego na ziemiach dzisiejszej Polski licz\u0105 setki tysi\u0119cy lat. Znacznie p\u00f3\u017aniej pojawi\u0142y si\u0119 spo\u0142eczno\u015bci rolnicze, a obszary pomi\u0119dzy Ba\u0142tykiem a Karpatami stawa\u0142y si\u0119 przestrzeni\u0105 osadnictwa, przemieszczania si\u0119 ludzi i przenikania kultur. Zanim zacz\u0119to m\u00f3wi\u0107 o Polanach i Wi\u015blanach, \u017cyli tu przedstawiciele rozmaitych spo\u0142eczno\u015bci, mi\u0119dzy innymi lud\u00f3w identyfikowanych przez historyk\u00f3w ze \u015bwiatem germa\u0144skim. W okresie rzymskim i podczas wielkiej w\u0119dr\u00f3wki lud\u00f3w na ziemiach dzisiejszej Polski obecni byli mi\u0119dzy innymi Wandalowie i Goci. Nie by\u0142 to wi\u0119c obszar zamieszkany od zawsze przez jedn\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107, lecz teren wielokrotnie zmieniaj\u0105cy swoich mieszka\u0144c\u00f3w. Najnowsze badania genetyczne dostarczaj\u0105 szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105cych informacji o kolejnej wielkiej przemianie demograficznej, zwi\u0105zanej z rozprzestrzenianiem si\u0119 S\u0142owian. Opublikowane we wrze\u015bniu 2025 roku w czasopi\u015bmie \u201eNature\u201d badanie obejmuj\u0105ce materia\u0142 genetyczny 555 dawnych mieszka\u0144c\u00f3w Europy wskazuje na wielkoskalowe migracje ludno\u015bci ze wschodu w VI\u2013VIII wieku naszej ery.<\/p>\n
Wyniki wspieraj\u0105 koncepcj\u0119, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 znaczna cz\u0119\u015b\u0107 przodk\u00f3w wczesno\u015bredniowiecznych spo\u0142eczno\u015bci s\u0142owia\u0144skich na terenach dzisiejszej Polski przyby\u0142a z obszar\u00f3w po\u0142o\u017conych dalej na wsch\u00f3d. Jako najbardziej prawdopodobny region formowania si\u0119 populacji zwi\u0105zanych z t\u0105 ekspansj\u0105 badacze wskazuj\u0105 po\u0142udniow\u0105 Bia\u0142oru\u015b i p\u00f3\u0142nocn\u0105 Ukrain\u0119.<\/p><\/blockquote>\n
Nie oznacza to jeszcze ostatecznego rozstrzygni\u0119cia wszystkich spor\u00f3w o kolebk\u0119 S\u0142owian, ale wyra\u017anie wzmacnia migracyjny model ich pojawienia si\u0119 w Europie \u015arodkowej. Ta perspektywa pozwala inaczej spojrze\u0107 na polsk\u0105 geografi\u0119. Dzisiejsze granice s\u0105 stosunkowo m\u0142od\u0105 konstrukcj\u0105 polityczn\u0105, podczas gdy krajobraz, w kt\u00f3rym si\u0119 znajduj\u0105, by\u0142 \u015bwiadkiem wielu kolejnych cywilizacji. Przez stulecia zmienia\u0142y si\u0119 j\u0119zyki i wierzenia, powstawa\u0142y i znika\u0142y organizmy pa\u0144stwowe. Natura podlega\u0142a r\u00f3wnie\u017c g\u0142\u0119bokim przemianom, ale pewne jej fragmenty zachowa\u0142y ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 znacznie starsz\u0105 od polskiej pa\u0144stwowo\u015bci. Najbardziej niezwyk\u0142ym przyk\u0142adem jest Puszcza Bia\u0142owieska. Jeden z ostatnich i najlepiej zachowanych wielkich kompleks\u00f3w pierwotnych las\u00f3w nizinnych Europy. Miejsce, w kt\u00f3rym wci\u0105\u017c mo\u017cna obserwowa\u0107 procesy przyrodnicze w\u0142a\u015bciwe dla dawnych las\u00f3w naszego kontynentu. Drzewa osi\u0105gaj\u0105 tutaj imponuj\u0105ce rozmiary, martwe drewno staje si\u0119 \u015brodowiskiem \u017cycia tysi\u0119cy organizm\u00f3w, a naturalny cykl narodzin, wzrostu i rozpadu nie jest podporz\u0105dkowany estetyce uporz\u0105dkowanego lasu gospodarczego. Puszcza Bia\u0142owieska, wpisana na List\u0119 \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO, pozostaje czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c atrakcj\u0105 turystyczn\u0105. Jest jednym z ostatnich wielkich \u015bwiadectw tego, jak wygl\u0105da\u0142a przyroda nizinnej Europy, zanim cz\u0142owiek przekszta\u0142ci\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 jej powierzchni.<\/p>\n
To w\u0142a\u015bnie mo\u017cliwo\u015b\u0107 obcowania z natur\u0105, kt\u00f3ra nie zosta\u0142a ca\u0142kowicie zaprojektowana przez cz\u0142owieka, staje si\u0119 dzi\u015b coraz rzadszym do\u015bwiadczeniem.<\/p><\/blockquote>\n
Wsp\u00f3\u0142czesna Polska jest krajem le\u015bnym. Lasy zajmuj\u0105 oko\u0142o 29,6 procent jej powierzchni, czyli blisko 9,3 miliona hektar\u00f3w. Od zako\u0144czenia II wojny \u015bwiatowej ich udzia\u0142 w powierzchni kraju wyra\u017anie wzr\u00f3s\u0142. Nie oznacza to oczywi\u015bcie, \u017ce wszystkie s\u0105 lasami naturalnymi. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 pozostaje pod wp\u0142ywem gospodarki le\u015bnej, a prawdziwie pierwotne ekosystemy stanowi\u0105 jedynie niewielk\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tego zasobu. Jednak ju\u017c sama skala obszar\u00f3w le\u015bnych sprawia, \u017ce ziele\u0144 jest jednym z najbardziej charakterystycznych element\u00f3w polskiego krajobrazu. W Polsce funkcjonuj\u0105 23 parki narodowe, zajmuj\u0105ce \u0142\u0105cznie oko\u0142o 317 tysi\u0119cy hektar\u00f3w, czyli niewiele ponad jeden procent powierzchni kraju. To stosunkowo niewiele, je\u015bli uwzgl\u0119dnimy skal\u0119 i r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 polskiej przyrody. Znacznie wi\u0119ksze obszary korzystaj\u0105 z innych form ochrony, takich jak parki krajobrazowe, rezerwaty czy obszary Natura 2000. Nie wszystkie jednak zapewniaj\u0105 r\u00f3wnie rygorystyczn\u0105 ochron\u0119 naturalnych proces\u00f3w. Polska dysponuje wi\u0119c zar\u00f3wno ogromnym przyrodniczym potencja\u0142em, jak i znaczn\u0105 przestrzeni\u0105 do jego skuteczniejszego zabezpieczenia.<\/p>\n
Wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 tego krajobrazu polega r\u00f3wnie\u017c na jego r\u00f3\u017cnorodno\u015bci.<\/p><\/blockquote>\n
Na po\u0142udniu Polski znajduj\u0105 si\u0119 Tatry, jedyny w kraju obszar o charakterze wysokog\u00f3rskim, ale te\u017c rozleg\u0142e i znacznie \u0142agodniejsze Beskidy oraz Bieszczady, kt\u00f3re dla wielu odwiedzaj\u0105cych pozostaj\u0105 synonimem przestrzeni i wzgl\u0119dnej dziko\u015bci. Na p\u00f3\u0142nocy rozci\u0105gaj\u0105 si\u0119 tysi\u0105ce jezior uformowanych przez ostatnie zlodowacenia. Mazury tworz\u0105 jeden z najbardziej rozpoznawalnych krajobraz\u00f3w jeziornych Europy. Jeszcze dalej znajduje si\u0119 Ba\u0142tyk, kt\u00f3rego polskie wybrze\u017ce wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 szerokie piaszczyste pla\u017ce, wydmy i przybrze\u017cne lasy. Ruchome wydmy S\u0142owi\u0144skiego Parku Narodowego przypominaj\u0105 z kolei, \u017ce krajobraz nie jest czym\u015b nieruchomym, lecz nieustannie zmieniaj\u0105cym si\u0119 organizmem. Ta r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 ma r\u00f3wnie\u017c wymiar kulturowy. Poszczeg\u00f3lne regiony Polski przez stulecia wykszta\u0142ci\u0142y w\u0142asne sposoby \u017cycia, budowania i gospodarowania, odpowiadaj\u0105ce lokalnym warunkom. Relacja cz\u0142owieka z natur\u0105 by\u0142a jednym z fundament\u00f3w ich odr\u0119bno\u015bci. Dzisiejsza atrakcyjno\u015b\u0107 tych miejsc wynika wi\u0119c nie tylko z samego krajobrazu, ale tak\u017ce z kultury, kt\u00f3ra w nim powsta\u0142a.<\/p>\n
Polska nie oferuje jednej dominuj\u0105cej scenerii. Jej si\u0142\u0105 jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 do\u015bwiadczenia bardzo r\u00f3\u017cnych krajobraz\u00f3w i sposob\u00f3w \u017cycia bez opuszczania granic jednego kraju.<\/p><\/blockquote>\n
Do polskiego krajobrazu powracaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c zwierz\u0119ta, kt\u00f3rych obecno\u015b\u0107 jeszcze niedawno wydawa\u0142a si\u0119 zagro\u017cona. \u017bubr, najwi\u0119kszy dziko \u017cyj\u0105cy ssak l\u0105dowy Europy, jest najbardziej spektakularnym przyk\u0142adem udanej restytucji gatunku. Na pocz\u0105tku XX wieku znikn\u0105\u0142 z naturalnego \u015brodowiska, a jego przetrwanie zale\u017ca\u0142o od niewielkiej populacji utrzymywanej w niewoli. Dzi\u0119ki wieloletnim programom hodowlanym i reintrodukcji zn\u00f3w zamieszkuje polskie lasy. W 2024 roku populacja \u017cubr\u00f3w w Polsce przekroczy\u0142a trzy tysi\u0105ce osobnik\u00f3w, a kolejne dane wskazuj\u0105 na dalszy wzrost. Podobn\u0105 histori\u0119, cho\u0107 o innym przebiegu, mo\u017cna opowiedzie\u0107 o wilkach. Obj\u0119cie ich ochron\u0105 gatunkow\u0105 umo\u017cliwi\u0142o stopniow\u0105 odbudow\u0119 populacji i ponowne zasiedlanie obszar\u00f3w, z kt\u00f3rych wcze\u015bniej zosta\u0142y wyparte. Wed\u0142ug szacunk\u00f3w statystycznych w 2024 roku w Polsce \u017cy\u0142o oko\u0142o 5,1 tysi\u0105ca wilk\u00f3w. Zwierz\u0119ta te wyst\u0119puj\u0105 obecnie we wszystkich wojew\u00f3dztwach. Obecno\u015b\u0107 du\u017cych drapie\u017cnik\u00f3w oraz swobodnie przemieszczaj\u0105cych si\u0119 stad \u017cubr\u00f3w jest \u015bwiadectwem, \u017ce europejska przyroda nie musi ogranicza\u0107 si\u0119 do odizolowanych fragment\u00f3w chronionego krajobrazu.<\/p>\n
Jednym z najbardziej warto\u015bciowych osi\u0105gni\u0119\u0107 cywilizacyjnych mo\u017ce by\u0107 dzi\u015b nie tylko zdolno\u015b\u0107 do przekszta\u0142cania natury, ale r\u00f3wnie\u017c umiej\u0119tno\u015b\u0107 oddawania jej przestrzeni.<\/p><\/blockquote>\n
W perspektywie kolejnych dekad przyrodniczy potencja\u0142 Polski mo\u017ce zyska\u0107 zupe\u0142nie nowe znaczenie. O tym, jak dynamicznie zmienia si\u0119 klimatyczna mapa Europy, \u015bwiadcz\u0105 coraz bardziej niszczycielskie po\u017cary na po\u0142udniu kontynentu. W 2023 roku Grecja do\u015bwiadczy\u0142a jednej z najtragiczniejszych katastrof po\u017carowych w swojej historii. Ogie\u0144 pustoszy\u0142 turystyczn\u0105 wysp\u0119 Rodos, a w regionie Ewros, niedaleko Aleksandropolis, sp\u0142on\u0119\u0142o ponad 96 tysi\u0119cy hektar\u00f3w, co stanowi najwi\u0119kszy pojedynczy po\u017car odnotowany w historii Unii Europejskiej. W 2025 roku po\u017cary strawi\u0142y ju\u017c ponad milion hektar\u00f3w na terenie ca\u0142ej Wsp\u00f3lnoty, ustanawiaj\u0105c nowy rekord. Rosn\u0105ce temperatury, przed\u0142u\u017caj\u0105ce si\u0119 susze i coraz cz\u0119stsze ekstremalne zjawiska pogodowe sprawiaj\u0105, \u017ce \u015br\u00f3dziemnomorski klimat, przez dekady b\u0119d\u0105cy symbolem idealnego miejsca do \u017cycia i wypoczynku, zaczyna stawa\u0107 si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em powa\u017cnych zagro\u017ce\u0144. W tej perspektywie umiarkowany klimat Polski mo\u017ce zyskiwa\u0107 na atrakcyjno\u015bci, cho\u0107 tak\u017ce nasz region nie pozostanie wolny od skutk\u00f3w globalnego ocieplenia. Europejska Agencja \u015arodowiska wskazuje Europ\u0119 Po\u0142udniow\u0105 jako jeden z region\u00f3w szczeg\u00f3lnie nara\u017conych na ryzyko zwi\u0105zane z ociepleniem klimatu.\u00a0Polska ma szans\u0119 skorzysta\u0107 na tej zmianie geograficznej atrakcyjno\u015bci. Jej umiarkowany klimat, nadmorskie po\u0142o\u017cenie i rozleg\u0142e obszary zieleni mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 coraz cenniejsze dla mieszka\u0144c\u00f3w i odwiedzaj\u0105cych.<\/p>\n
Ch\u0142odniejsze wybrze\u017ce Ba\u0142tyku mo\u017ce stanowi\u0107 alternatyw\u0119 dla przegrzanych kurort\u00f3w po\u0142udnia.<\/p><\/blockquote>\n
Wielkie kompleksy le\u015bne i jeziorne mog\u0105 zyskiwa\u0107 na znaczeniu jako miejsca regeneracji i kontaktu z natur\u0105. Nie oznacza to, \u017ce Polska stanie si\u0119 klimatycznym azylem wolnym od zagro\u017ce\u0144. Oznacza raczej, \u017ce jej po\u0142o\u017cenie mo\u017ce zapewnia\u0107 pewne wzgl\u0119dne przewagi, kt\u00f3rych znaczenie b\u0119dzie ros\u0142o wraz ze zmianami klimatu. Bo ten sam proces, kt\u00f3ry mo\u017ce poprawia\u0107 atrakcyjno\u015b\u0107 Polski na tle cz\u0119\u015bci po\u0142udniowej Europy, stawia przed nami ogromne wyzwania. Klimat Polski r\u00f3wnie\u017c szybko si\u0119 ociepla. Prognozy Instytutu Ochrony \u015arodowiska wskazuj\u0105 na dalszy wzrost liczby dni gor\u0105cych i upalnych. W umiarkowanym scenariuszu emisji liczba dni z wysok\u0105 temperatur\u0105 mo\u017ce pod koniec stulecia wzrosn\u0105\u0107 z oko\u0142o 35 do 44 rocznie. W scenariuszu wysokich emisji mo\u017ce si\u0119gn\u0105\u0107 oko\u0142o 65. Coraz cz\u0119stsze b\u0119d\u0105 tak\u017ce fale upa\u0142\u00f3w i tropikalne noce. Zmienia\u0107 si\u0119 b\u0119dzie rozk\u0142ad opad\u00f3w, a okresy suszy mog\u0105 przeplata\u0107 si\u0119 z intensywnymi ulewami. Szczeg\u00f3lnie niepokoj\u0105cym zjawiskiem staje si\u0119 post\u0119puj\u0105ce przesuszanie krajobrazu. Polska, postrzegana cz\u0119sto jako kraj zielony i zasobny w wod\u0119, w rzeczywisto\u015bci jest bardzo wra\u017cliwa na jej niedobory. Wieloletnie osuszanie teren\u00f3w podmok\u0142ych, regulowanie rzek i podporz\u0105dkowywanie krajobrazu intensywnemu rolnictwu sprawi\u0142y, \u017ce znaczna cz\u0119\u015b\u0107 wody opadowej zbyt szybko odp\u0142ywa z obszaru kraju. W niekt\u00f3rych regionach ro\u015bnie zagro\u017cenie degradacj\u0105 gleb i procesami okre\u015blanymi jako pustynnienie.<\/p>\n
W tym kontek\u015bcie szczeg\u00f3lnego znaczenia nabieraj\u0105 mokrad\u0142a, torfowiska i naturalne doliny rzeczne. Polska posiada oko\u0142o 1,6 miliona hektar\u00f3w torfowisk, lecz wed\u0142ug szacunk\u00f3w a\u017c 85 procent z nich jest przesuszonych.<\/p><\/blockquote>\n
To ogromna skala utraconych lub os\u0142abionych funkcji przyrodniczych. Zdrowe mokrad\u0142a potrafi\u0105 zatrzymywa\u0107 wod\u0119 w krajobrazie, \u0142agodzi\u0107 skutki susz i ogranicza\u0107 gwa\u0142towno\u015b\u0107 odp\u0142ywu podczas intensywnych opad\u00f3w. S\u0105 r\u00f3wnie\u017c niezwykle wa\u017cnymi magazynami w\u0119gla oraz siedliskami wielu zagro\u017conych gatunk\u00f3w. Ich odtwarzanie powinno sta\u0107 si\u0119 jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych inwestycji w przysz\u0142o\u015b\u0107 Polski. Nie mniej strategiczn\u0105 ni\u017c budowa dr\u00f3g, modernizacja energetyki czy rozw\u00f3j infrastruktury cyfrowej. Bo sprawna infrastruktura codzienno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 tak ch\u0119tnie uznajemy za jeden z sukces\u00f3w polskiej modernizacji, nie b\u0119dzie w d\u0142ugiej perspektywie funkcjonowa\u0107 bez stabilnego \u015brodowiska naturalnego. Dost\u0119p do wody, odporno\u015b\u0107 na ekstremalne temperatury i zdolno\u015b\u0107 krajobrazu do regeneracji b\u0119d\u0105 coraz mocniej wp\u0142ywa\u0107 na jako\u015b\u0107 \u017cycia. By\u0107 mo\u017ce w\u0142a\u015bnie tutaj znajduje si\u0119 jedno z najciekawszych napi\u0119\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnej polskiej nowoczesno\u015bci. Przez ostatnie dekady nauczyli\u015bmy si\u0119 bardzo szybko budowa\u0107 i modernizowa\u0107. Zwi\u0119kszali\u015bmy dost\u0119pno\u015b\u0107 us\u0142ug, rozwijali\u015bmy logistyk\u0119 i skracali\u015bmy dystanse. Teraz podobn\u0105 sprawno\u015b\u0107 musimy wykaza\u0107 w ochronie tego, czego nie da si\u0119 po prostu wybudowa\u0107 od nowa. Z perspektywy polskiego soft power natura nie jest wi\u0119c wy\u0142\u0105cznie zasobem turystycznym ani malowniczym dodatkiem do opowie\u015bci o nowoczesnym kraju. Jest jego fundamentalnym kapita\u0142em. O atrakcyjno\u015bci Polski w przysz\u0142o\u015bci mo\u017ce decydowa\u0107 nie tylko wygoda codziennego \u017cycia, lecz tak\u017ce jako\u015b\u0107 przestrzeni, w kt\u00f3rej to \u017cycie si\u0119 odbywa.<\/p>\n
W \u015bwiecie, kt\u00f3ry potrafi ju\u017c niemal wszystko zaprojektowa\u0107 i zbudowa\u0107, prawdziwym luksusem mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 to, czego cz\u0142owiek nie musia\u0142 tworzy\u0107.<\/p><\/blockquote>\n
I to by\u0107 mo\u017ce najwa\u017cniejsza lekcja p\u0142yn\u0105ca z pierwszego spojrzenia na kontur Polski. Nasza przysz\u0142o\u015b\u0107 wcale nie musi polega\u0107 na coraz intensywniejszym przekszta\u0142caniu otoczenia. Mo\u017ce polega\u0107 na umiej\u0119tnym wykorzystaniu i ochronie tego, co ju\u017c mamy. Na rozpoznaniu w\u0142a\u015bciwej r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy cywilizacj\u0105 a natur\u0105. Bo nowoczesno\u015b\u0107 w najwy\u017cszej rozdzielczo\u015bci nie musi oznacza\u0107 \u015bwiata ca\u0142kowicie podporz\u0105dkowanego cz\u0142owiekowi. Mo\u017ce oznacza\u0107 \u015bwiat, w kt\u00f3rym cz\u0142owiek wreszcie nauczy\u0142 si\u0119 dobrze rozumie\u0107 swoje miejsce.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Polska ma pewn\u0105 przewag\u0119, kt\u00f3rej przez lata nie traktowali\u015bmy jako szczeg\u00f3lnie istotnej. Nie jest ni\u0105 spektakularny krajobraz por\u00f3wnywalny z Alpami, \u015br\u00f3dziemnomorskie s\u0142o\u0144ce ani egzotyczna przyroda. Jest ni\u0105 raczej niezwyk\u0142a r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 natury skoncentrowana na stosunkowo niewielkim obszarze Europy. Kraj, w kt\u00f3rym nadal mo\u017cna do\u015bwiadczy\u0107 dziko\u015bci las\u00f3w, zobaczy\u0107 wolno \u017cyj\u0105ce \u017cubry, przemierza\u0107 wielkie kompleksy jezior polodowcowych i…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":3188695,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[68],"acf":[],"yoast_head":"\n
Polska, kt\u00f3rej nie zbudowali\u015bmy | F5<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/f5.pl\/daily\/polskie-soft-power\/polska-ktorej-nie-zbudowalismy\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Polska, kt\u00f3rej nie zbudowali\u015bmy | F5\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Polska ma pewn\u0105 przewag\u0119, kt\u00f3rej przez lata nie traktowali\u015bmy jako szczeg\u00f3lnie istotnej. Nie jest ni\u0105 spektakularny krajobraz por\u00f3wnywalny z Alpami, \u015br\u00f3dziemnomorskie s\u0142o\u0144ce ani egzotyczna przyroda. Jest ni\u0105 raczej niezwyk\u0142a r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 natury skoncentrowana na stosunkowo niewielkim obszarze Europy. Kraj, w kt\u00f3rym nadal mo\u017cna do\u015bwiadczy\u0107 dziko\u015bci las\u00f3w, zobaczy\u0107 wolno \u017cyj\u0105ce \u017cubry, przemierza\u0107 wielkie kompleksy jezior polodowcowych i…\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/f5.pl\/daily\/polskie-soft-power\/polska-ktorej-nie-zbudowalismy\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"F5\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-10-30T23:00:45+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/f5.pl\/daily\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/645d95b8-8ea0-42c1-8fdd-f0aa3d4a87e6-scaled.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1568\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Konrad Jerin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Konrad Jerin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/f5.pl\/daily\/polskie-soft-power\/polska-ktorej-nie-zbudowalismy\",\"url\":\"https:\/\/f5.pl\/daily\/polskie-soft-power\/polska-ktorej-nie-zbudowalismy\",\"name\":\"Polska, kt\u00f3rej nie zbudowali\u015bmy | F5\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.f5.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-10-30T23:00:45+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-30T23:00:45+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.f5.pl\/#\/schema\/person\/e14d26cc0c815a38d42398a1e06fd2fe\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/f5.pl\/daily\/polskie-soft-power\/polska-ktorej-nie-zbudowalismy#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/f5.pl\/daily\/polskie-soft-power\/polska-ktorej-nie-zbudowalismy\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/f5.pl\/daily\/polskie-soft-power\/polska-ktorej-nie-zbudowalismy#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/www.f5.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Polska, kt\u00f3rej nie zbudowali\u015bmy\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.f5.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.f5.pl\/\",\"name\":\"F5\",\"description\":\"Trendy Rynku i Kultury\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.f5.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.f5.pl\/#\/schema\/person\/e14d26cc0c815a38d42398a1e06fd2fe\",\"name\":\"Konrad Jerin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.f5.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2155907ade10354ef8ee98a29eb2ffdd?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2155907ade10354ef8ee98a29eb2ffdd?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Konrad Jerin\"},\"description\":\"This webpage requires data that you entered earlier in order ...\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Polska, kt\u00f3rej nie zbudowali\u015bmy | F5","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/f5.pl\/daily\/polskie-soft-power\/polska-ktorej-nie-zbudowalismy","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Polska, kt\u00f3rej nie zbudowali\u015bmy | F5","og_description":"Polska ma pewn\u0105 przewag\u0119, kt\u00f3rej przez lata nie traktowali\u015bmy jako szczeg\u00f3lnie istotnej. Nie jest ni\u0105 spektakularny krajobraz por\u00f3wnywalny z Alpami, \u015br\u00f3dziemnomorskie s\u0142o\u0144ce ani egzotyczna przyroda. Jest ni\u0105 raczej niezwyk\u0142a r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 natury skoncentrowana na stosunkowo niewielkim obszarze Europy. Kraj, w kt\u00f3rym nadal mo\u017cna do\u015bwiadczy\u0107 dziko\u015bci las\u00f3w, zobaczy\u0107 wolno \u017cyj\u0105ce \u017cubry, przemierza\u0107 wielkie kompleksy jezior polodowcowych i…","og_url":"https:\/\/f5.pl\/daily\/polskie-soft-power\/polska-ktorej-nie-zbudowalismy","og_site_name":"F5","article_published_time":"2026-10-30T23:00:45+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1568,"url":"https:\/\/f5.pl\/daily\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/645d95b8-8ea0-42c1-8fdd-f0aa3d4a87e6-scaled.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Konrad Jerin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Konrad Jerin","Szacowany czas czytania":"11 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/f5.pl\/daily\/polskie-soft-power\/polska-ktorej-nie-zbudowalismy","url":"https:\/\/f5.pl\/daily\/polskie-soft-power\/polska-ktorej-nie-zbudowalismy","name":"Polska, kt\u00f3rej nie zbudowali\u015bmy | F5","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.f5.pl\/#website"},"datePublished":"2026-10-30T23:00:45+00:00","dateModified":"2026-10-30T23:00:45+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.f5.pl\/#\/schema\/person\/e14d26cc0c815a38d42398a1e06fd2fe"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/f5.pl\/daily\/polskie-soft-power\/polska-ktorej-nie-zbudowalismy#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/f5.pl\/daily\/polskie-soft-power\/polska-ktorej-nie-zbudowalismy"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/f5.pl\/daily\/polskie-soft-power\/polska-ktorej-nie-zbudowalismy#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.f5.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Polska, kt\u00f3rej nie zbudowali\u015bmy"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.f5.pl\/#website","url":"https:\/\/www.f5.pl\/","name":"F5","description":"Trendy Rynku i Kultury","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.f5.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.f5.pl\/#\/schema\/person\/e14d26cc0c815a38d42398a1e06fd2fe","name":"Konrad Jerin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.f5.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2155907ade10354ef8ee98a29eb2ffdd?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2155907ade10354ef8ee98a29eb2ffdd?s=96&d=mm&r=g","caption":"Konrad Jerin"},"description":"This webpage requires data that you entered earlier in order ..."}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/f5.pl\/daily\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3188694"}],"collection":[{"href":"https:\/\/f5.pl\/daily\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/f5.pl\/daily\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/f5.pl\/daily\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/f5.pl\/daily\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3188694"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/f5.pl\/daily\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3188694\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3188696,"href":"https:\/\/f5.pl\/daily\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3188694\/revisions\/3188696"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/f5.pl\/daily\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3188695"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/f5.pl\/daily\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3188694"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/f5.pl\/daily\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3188694"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}