Jeszcze niedawno kojarzyło się głównie z ludowością, cepelią albo wakacyjnymi koszami na owoce. Dziś plecionkarstwo wraca jako jeden z najmocniejszych trendów na styku sztuki, designu i współczesnego rzemiosła. Po wpisaniu polskiego plecionkarstwa na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO zainteresowanie naturalnymi materiałami, ręczną pracą i organicznymi formami wyraźnie przyspieszyło. Fundacja Visteria bardzo dobrze wyczuwa ten moment.

Już 20 maja w warszawskiej Willi Gawrońskich otworzy się Craft Days, wystawa, która pokazuje, że wyplatanie dawno przestało być wyłącznie techniką użytkową. Dziś staje się językiem współczesnej sztuki, nośnikiem nostalgii za materialnością i odpowiedzią na cyfrowe zmęczenie estetyką AI-perfect.

„Wystawa Craft Days prezentuje szerokie spektrum obiektów, pozwalając prześledzić zarówno historyczne, jak i współczesne aspekty plecionkarstwa. Część prac odwołuje się bezpośrednio do wielowiekowej tradycji wyplatania z surowców roślinnych, przede wszystkim z wikliny, inne natomiast przywołują ją na zasadzie skojarzeń, poprzez kolorystykę, organiczne formy czy węzłowate struktury” – Hanna Rydlewska, Fundacja Visteria.

Roots of Home Black, Oleksandra Rudenko i Yuriy Vovnyanko (RUDA Studio), 2021, dzięki uprzejmości maybel, fot Alina Dichkova

Klaudia Piwowarska fot. dzięki uprzejmości artystki

Magdalena Abakanowicz „Raczka” fot. Jan Kosmowski

Po sukcesie „Romantycznego brutalizmu” i prezentacji brazylijskiego modernizmu Jorge Zalszupina Fundacja Visteria po raz kolejny kieruje uwagę w stronę projektowania, które nie potrzebuje technologicznego efekciarstwa, by robić ogromne wrażenie. Tym razem centrum narracji stanowi rzemiosło, ciche, organiczne i głęboko zakorzenione w relacji człowieka z materiałem. Craft Days nie jest jednak nostalgiczną podróżą do świata tradycji. To raczej opowieść o tym, jak dawne techniki przenikają do współczesnej kultury wizualnej i redefiniują pojęcie luksusu. Bo dziś luksusem staje się czas, ręczna praca i unikatowość procesu.

Na wystawie historyczne realizacje Władysława Wołkowskiego, Magdaleny Abakanowicz czy Pawła Grunerta spotykają się z pracami współczesnych twórców i twórczyń, takich jak Ali Savashevich, Agnieszka Bar czy RUDA Studio. Obok klasycznych form pojawiają się organiczne struktury, miękkie instalacje i obiekty balansujące pomiędzy sztuką użytkową a rzeźbą.

Jakub Święcicki, „Parawan Clay z serii Monostripes landscape fot.dzięki uprzejmości artysty

To właśnie zacieranie granic wydaje się tutaj najciekawsze. Craft Days pokazuje, że współczesny design coraz częściej odchodzi od perfekcyjnie gładkich powierzchni i przemysłowej sterylności na rzecz materiałów żywych, niedoskonałych i posiadających własną teksturę. Wiklina, włókna roślinne i plecione struktury wracają dziś nie tylko do galerii, ale także do świata mody, wnętrz i architektury. Widać to zarówno w estetyce quiet luxury, trendzie earthy minimalism, jak i rosnącej popularności biofilicznego projektowania.

Willa Gawrońskich wydaje się dla tej opowieści miejscem idealnym. Modernistyczna przestrzeń spotyka się tutaj z organicznością materiałów i ręcznym gestem, tworząc wystawę bardziej sensualną niż muzealną. To ekspozycja, którą chce się oglądać nie tylko wzrokiem, ale niemal dotykiem.

Istotną częścią projektu są również prace młodych twórców wyłonionych w ramach Przeglądu Portfolio Fundacji Visteria. Dzięki temu Craft Days nie zamienia się w archiwum tradycji, lecz działa jak żywy organizm, platforma dialogu pomiędzy historią rzemiosła a jego współczesnymi reinterpretacjami.

Mocnym akcentem wystawy będzie także prezentacja wielkoformatowej pracy Sheili Hicks, jednej z najważniejszych współczesnych artystek pracujących z włóknem i tkaniną. Jej obecność doskonale wpisuje się w globalny renesans craftu, który od kilku lat redefiniuje sposób myślenia o sztuce i projektowaniu. Craft Days trafia w moment, w którym kultura wyraźnie zwraca się ku temu, co organiczne, lokalne i wykonane ręcznie. W świecie przesyconym obrazami generowanymi cyfrowo coraz większą wartość zyskują obiekty noszące ślad ludzkiej pracy, czasu i niedoskonałości. Plecionkarstwo okazuje się więc nie reliktem przeszłości, lecz jednym z najbardziej aktualnych języków współczesnej estetyki. I być może właśnie dlatego wiklinowy splot wydaje się dziś bardziej przyszłościowy niż najbardziej futurystyczny render.

Harmonogram wystawy 

środa, 20 maja
godz. 14.00-19.00 – Wystawa otwarta dla zwiedzających

czwartek, 21 maja
godz. 11.00-19.00 – Wystawa otwarta dla zwiedzających
godz. 17.30 – Spotkanie z artystką Frances van Hasselt prowadzone przez Zuzannę Krzątał

piątek, 22 maja
godz. 11.00-19.00 – Wystawa otwarta dla zwiedzających
godz. 12.00 – Oprowadzanie kuratorskie Eleonory Bojanowskiej
godz. 17.30 – Spotkanie z Łucją Cieślar i Pauliną Adamską prowadzone przez Basię Czyżewską

sobota, 23 maja
godz. 11.00-19.00 – Wystawa otwarta dla zwiedzających
godz. 13.00-16.00 – Warsztaty z plecionkarstwa, Serfenta
godz. 14.30 – Wykład Kamili Wagner o plecionkach w modzie
godz. 16.00 – Rozmowa o Władysławie Wołkowskim z Pawłem Grabarczykiem z Muzeum Twórczości Władysława Wołkowskiego w Olkuszu poprowadzona przez Hannę Rydlewską
godz. 17.30 – Wykład dr Anny Feliks o historii polskiego plecionkarstwa

niedziela, 24 maja
godz. 11.00-19.00 – Wystawa otwarta dla zwiedzających
godz. 14.30 – Wykład Marty Kowalewskiej o twórczości Sheili Hicks
godz. 16.00 – Wykład dr Krystyny Łuczak Surówki o twórczości Pawła Grunerta