Mówimy, że wszystko jest w porządku, zmieniamy temat i nie chcemy nikogo martwić. Tymczasem aż 71 proc. Polaków w ciągu ostatniego roku chciało porozmawiać z kimś o swoich emocjach lub problemach, ale tego nie zrobiło. Boją się, że będą dla kogoś zbyt dużym obciążeniem.

Jak pokazuje badanie Ipsos przeprowadzone na zlecenie platformy psychoterapii Hedepy, 86 proc. Polaków doświadczyło w ciągu ostatniego roku zmartwień na tyle silnych, że wpływały na ich codzienne życie, pracę, sen lub relacje. Aż 71 proc. chciało porozmawiać z kimś o swoich emocjach, ale ostatecznie tego nie zrobiło.

Co nas powstrzymuje? Najczęściej niechęć do dokładania innym własnych problemów. Obawę, że staną się ciężarem dla bliskich, wskazało 24 proc. badanych. 21 proc. nie miało z kim porozmawiać, a 18 proc. wstydziło się tego, z czym się mierzy. Inni obawiali się reakcji otoczenia albo po prostu nie potrafili znaleźć słów na opisanie własnych uczuć.

„Nie chcę nikogo martwić”, czyli emocjonalna samotność wśród ludzi

Nie mówimy o problemach, bo nie chcemy obciążać bliskich, a oni mogą nawet nie wiedzieć, że potrzebujemy wsparcia. Zamiast rozmowy pojawiają się zdawkowe odpowiedzi, odkładanie trudnych tematów na później i przekonanie, że jakoś trzeba sobie poradzić.

Ponad połowa badanych, 54 proc. deklaruje, że regularnie towarzyszy im stres. Po 32 proc. wskazuje na obniżony nastrój i problemy finansowe, a 31 proc. na pracę oraz presję zawodową. To codzienne obciążenia, które nie zawsze wyglądają jak kryzys, ale mogą wpływać na relacje, koncentrację i samopoczucie.

Świat coraz głośniej mówi o zdrowiu psychicznym

Temat wrócił do międzynarodowej debaty przy okazji Światowego Dnia Zdrowia Psychicznego, obchodzonego 10 października. Tegoroczne hasło Światowej Organizacji Zdrowia brzmi: „Lived experiences heard: real voices, real change” — chodzi o to, by doświadczenia osób mierzących się z problemami psychicznymi były nie tylko wysłuchiwane, ale również uwzględniane przy tworzeniu usług i polityk publicznych. WHO podkreśla, że osoby mające takie doświadczenia powinny współdecydować o rozwiązaniach, które ich dotyczą.

To istotna zmiana perspektywy: nie wystarczy zachęcać ludzi, by mówili o emocjach. Potrzebne są również warunki, w których mogą to zrobić bez wstydu, stygmatyzacji i obawy przed oceną.

W Polsce ważnym elementem tej układanki pozostaje dostęp do profesjonalnej pomocy. W raporcie opublikowanym w czerwcu 2026 roku WHO wskazała na wyzwania związane z rozwojem środowiskowego modelu opieki psychiatrycznej w naszym kraju. Wśród obszarów wymagających poprawy znalazły się m.in. koordynacja pomocy, poruszanie się po systemie i równy dostęp do wsparcia. Raport WHO dotyczący opieki środowiskowej w Polsce pokazuje, że samo zwiększanie świadomości nie rozwiąże wszystkich problemów pomoc musi być także osiągalna w praktyce.

Potwierdzają to wyniki badania Ipsos dla Hedepy. Aż 41 proc. respondentów wskazuje, że koszty powstrzymałyby ich lub mogłyby powstrzymać przed podjęciem psychoterapii. Dla 20 proc. barierą jest długi czas oczekiwania, dla 19 proc. wstyd lub obawa przed oceną, a 17 proc. nie wie, jak znaleźć odpowiedniego terapeutę.

Najpierw nazwij swojego słonia

Na problem niewypowiedzianych emocji zwraca uwagę kampania społeczna „Mój Słoń”, realizowana przez platformę psychoterapii Hedepy. Jej bohater to trzymetrowy dmuchany słoń, metafora problemu tak dużego, że trudno go zignorować, a mimo to często udajemy, że go nie ma. Może być nim wypalenie ukrywane za kolejnymi nadgodzinami, lęk przykrywany żartami albo trudna sytuacja rodzinna, o której nikt nie chce rozmawiać. Kampania zachęca, by zrobić pierwszy krok i nazwać to, co nas obciąża, choćby jednym zdaniem.

Jak mówi Carolina Stefaniak, Chief Marketing Officer Hedepy, w internetowej galerii kampanii pojawiło się już ponad 1100 anonimowych wpisów. Jej zdaniem ludzie często nie szukają od razu gotowych rad — najpierw chcą przekonać się, że nie są sami ze swoim doświadczeniem.

Czasem wystarczy, że ktoś wysłucha bez oceniania, nie zacznie porównywać naszych doświadczeń z własnymi i nie spróbuje natychmiast wszystkiego naprawić. Kampanię można znaleźć na stronie mojslon.hedepy.pl. Jej miejski bohater pojawiał się w Warszawie i Wrocławiu, a 7 października był zaplanowany również w warszawskim centrum handlowym Wola Park, gdzie odwiedzający mogli anonimowo zapisywać swoje problemy.

W badaniu 15 proc. osób wskazało, że przed psychoterapią powstrzymuje je przekonanie, że ich problemy nie są wystarczająco poważne. To kolejna bariera: porównujemy własne trudności z cudzymi i dochodzimy do wniosku, że nie mamy prawa narzekać. Przecież inni mają gorzej, więc może powinniśmy po prostu się pozbierać. Można zacząć od prostego komunikatu: „Ostatnio jest mi trudno. Masz chwilę, żeby mnie wysłuchać?”. Bez gotowego planu, bez przepraszania za własne emocje i bez konieczności udowadniania, że problem jest wystarczająco poważny.

źródło:
Badanie Hedepy
Kampania „Mój Słoń”