Podczas wojny domowej w Syrii doszło do wydarzenia, które po raz pierwszy w praktyce pokazało, jak działa globalny system zabezpieczenia żywności i jaką rolę pełni Global Seed Vault na Svalbardzie. Kluczowym podmiotem w tej historii był Międzynarodowy Ośrodek Badań Rolniczych na Obszarach Suchych, czyli ICARDA, który przed wybuchem wojny posiadał jeden z najważniejszych banków nasion dla regionów suchych i półsuchych świata. Jego główna siedziba oraz bank genów znajdowały się w miejscowości Tel Hadya, około 30 kilometrów od Aleppo w północnej Syrii.

W banku tym przechowywano ponad 140 tysięcy próbek nasion, w tym unikalne odmiany pszenicy, jęczmienia, soczewicy czy ciecierzycy, które były kluczowe dla rolnictwa w regionach dotkniętych suszą.

Były to zasoby o ogromnym znaczeniu nie tylko dla Syrii, ale dla globalnego bezpieczeństwa żywnościowego, ponieważ zawierały geny odporności na ekstremalne warunki klimatyczne. Gdy w 2011 roku wybuchła wojna domowa w Syrii, sytuacja zaczęła się stopniowo pogarszać. Region Aleppo stał się jednym z głównych obszarów walk między siłami rządowymi a różnymi ugrupowaniami rebelianckimi. W miarę eskalacji konfliktu pracownicy ICARDA zostali zmuszeni do opuszczenia ośrodka, a dostęp do banku nasion stał się niemożliwy. Sam magazyn nie został natychmiast zniszczony, ale przestał funkcjonować, ponieważ nie można było ani prowadzić badań, ani rozmnażać nasion, ani przekazywać ich dalej do rolników i naukowców. To właśnie w tym momencie uruchomiono mechanizm, dla którego stworzono Global Seed Vault. Jeszcze przed wojną ICARDA zdeponowała duplikaty swojej kolekcji w arktycznym magazynie nasion na Svalbardzie w Norwegii, który działa jako globalny backup dla banków genów z całego świata.

Gdy lokalny system przestał działać, w 2015 roku ICARDA po raz pierwszy w historii zwróciła się o zwrot swoich zasobów. Było to pierwsze takie użycie Vaultu od momentu jego otwarcia w 2008 roku.

Z sejfu wydobyto dziesiątki tysięcy próbek nasion, które następnie przewieziono do nowych ośrodków ICARDA w dolinie Bekaa w Libanie oraz w Maroku. Tam rozpoczęto ich rozmnażanie i odbudowę całej kolekcji od podstaw. W kolejnych latach proces ten kontynuowano, a część odtworzonych nasion została ponownie zdeponowana na Svalbardzie, zamykając symbolicznie cykl zabezpieczenia. Ten przypadek jest wyjątkowy, ponieważ do dziś pozostaje jedynym szeroko udokumentowanym przypadkiem wykorzystania Global Seed Vault w sytuacji realnego kryzysu. Pokazał on, że zagrożeniem dla globalnego systemu żywnościowego nie musi być katastrofa naturalna czy zmiana klimatu, ale równie dobrze konflikt zbrojny, który destabilizuje instytucje i przerywa ciągłość badań oraz produkcji.