Szykuje się mocny kwiecień dla polskiego designu. W samym sercu Mediolanu, w przestrzeni, która od dekad symbolizuje europejską nowoczesność, polski modernizm opowie swoją historię na nowo.

Wystawa zostanie zaprezentowana na 16. piętrze legendarnej Torre Velasca, powojennej ikony włoskiego modernizmu. To miejsce nieprzypadkowe: architektoniczny manifest Mediolanu staje się tłem dla opowieści o polskiej drodze do nowoczesności. Zderzenie tych dwóch wrażliwości, włoskiej i polskiej, tworzy narrację o ambicji, odwadze i konsekwencji.

Po ubiegłorocznym sukcesie Fundacji Visteria podczas Milan Design Week, tegoroczna odsłona zapowiada się równie obiecująco. Jeśli poprzedni projekt był podróżą w głąb rzemiosła, teraz mówimy o ideach, o modernizmie jako systemie myślenia.

Wszyscy artyści i artystki prezentowani na wystawie: Agnieszka Bar, Marek Bimer, Maria Chomentowska, Jacek Damięcki, Maja Ganszyniec, Zbigniew Horbowy, Aleksandra Hyz, Paweł Jasiewicz (Craftica Gallery), Ania Jaworska, Maria Jeglińska-Adamczewska, Julia Keilowa, Katarzyna Kobro, Edward Krasiński, Teresa Kruszewska, Rudolf Krzywiec, Aleksander Kuczma, Jan Kurzątkowski, Bohdan Lachert, Małgorzata Markiewicz, Roman Modzelewski, Paweł Olszczyński, Alicja Patanowska, Monika Patuszyńska (Objekt Gallery), Igor Polasiak (Craftica Gallery), Rest Studio, Tomek Rygalik, Wszewłod Sarnecki, Wiesław Sawczuk, Mati Sipiora, Władysław Strzemiński, Władysław Wincze, Wojciech Zamecznik. 

Tytuł wystawy nawiązuje do eseju Ireny Krzywickiej z 1948 roku, w którym piękno nie było kategorią dekoracyjną, lecz aktem odwagi. W polskim wydaniu modernizm rodził się z niedoboru, z lnu, konopi, sklejki, eksperymentu i wyobraźni. Był odpowiedzią na historię, ale też próbą uczestnictwa w międzynarodowej rozmowie o przyszłości.

Ekspozycja pokazuje, że nad Wisłą geometryzacja i funkcjonalizm nigdy nie oznaczały chłodnego minimalizmu. Sztuki dekoracyjne zachowały centralną rolę, a balans między konstrukcją a formą był świadomym wyborem projektantów.

Wśród historycznych prac, wypożyczonych z Muzeum Narodowe w Warszawie, zobaczymy projekty takich twórców jak Jan Kurzątkowski, Bohdan Lachert czy Teresa Kruszewska. Ich realizacje wchodzą w dialog ze współczesnymi interpretacjami autorstwa m.in. Tomka Rygalika, Marii Jeglińskiej-Adamczewskiej czy Mai Ganszyniec.

Dialog pokoleń

Wystawa buduje napięcie między przeszłością a teraźniejszością. Obok klasycznych realizacji pojawiają się dzieła artystów, którzy redefiniowali język formy: Katarzyna Kobro, Władysław Strzemiński czy Edward Krasiński. Rzeźba Kobro symbolicznie wyznaczy wejście na ekspozycję, jest jak zaproszenie do świata, w którym przestrzeń, proporcja i człowiek pozostają w dynamicznej relacji. To zestawienie nie jest nostalgicznym powrotem do 'złotych czasów’. To raczej pokaz kompetencji, dowód, że polski design wyrasta z intelektualnej tradycji, która wciąż rezonuje.

Wzorcownia 2.0 – modernizm przepisany

Jednym z najbardziej intrygujących elementów będzie pokój zaaranżowany przez Instytut Wzornictwa Przemysłowego. Projekt Wzorcownia 2.0 ożywia archiwalne projekty, nie poprzez rekonstrukcję, lecz reinterpretację. Meblościanka czy rozkładany fotel 'amerykanka’ stają się punktem wyjścia do rozmowy o jakości, standardach i odpowiedzialnej produkcji. W świecie nadprodukcji modernizm wybrzmiewa tu jako etyka, projektowanie rozumiane jako troska o codzienność.

Za oprawę przestrzenną odpowiada Zofia Wyganowska, tworząc wyrazistą, graficzną strukturę, która prowadzi widza przez kolejne wątki. To wystawa budowana emocją i kontrastem, funkcjonalistyczny leżak Bohdana Lacherta zestawiony z postmodernistycznym gestem Aleksandra Kuczmy pokazuje, jak różne oblicza może mieć ta sama idea.

Kuratorski duet Federica Sala i Anna Maga unika linearnej opowieści. Zamiast chronologii proponuje napięcia, powroty i pytania. Czym jest dziś nowoczesność? Czy sztuka użytkowa może być najbardziej aktualną formą współczesności?

Jeśli przedwojenny modernizm był manifestem młodego państwa, a powojenny formą cichego oporu, dziś 'walka o piękno’ oznacza coś innego: świadome miejsce przy wspólnym stole europejskiej kultury. Po mediolańskiej odsłonie wystawa zostanie zaprezentowana jesienią w warszawskiej Willi Gawrońskich siedzibie Fundacji Visteria.

’Polski modernizm. Walka o piękno’

20–26 kwietnia 2026
Torre Velasca, Piazza Velasca 3/5, Mediolan