Tkanina nie jako obiekt a jako praktyka…

Z okazji setnej rocznicy urodzin Krystyny Wojtyny-Drouet, jednej z ważnych postaci polskiej szkoły tkaniny, warszawska galeria prezentuje przekrojową opowieść o artystce, której prace przez dekady powstawały powoli – w rytmie pracy przy krośnie, w dialogu z materią, kolorem i strukturą włókna.

Twórczość Krystyny Wojtyny-Drouet wpisuje się w historię zjawiska, które w latach 60. przyciągało uwagę świata sztuki – polskiej szkoły tkaniny. Artystki i artyści eksperymentowali wtedy z materiałem, traktując tkaninę nie tylko jako rzemiosło, ale pełnoprawne medium artystyczne. Wojtyna-Drouet należała do pierwszego pokolenia twórców tego nurtu. Studiowała w warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych w pracowni Eleonory Plutyńskiej, gdzie już na początku lat 50. zaczęła rozwijać język artystyczny oparty na strukturze włókna, rytmie splotu i subtelnych relacjach kolorystycznych.

Tkaniny, które opowiadają historię

Centralną część wystawy stanowią gobeliny i kilimy powstające przez ponad siedem dekad. Wśród prezentowanych prac znalazły się również monumentalne realizacje, które przez wiele lat pozostawały poza publicznym obiegiem.

Do najważniejszych należą między innymi 'Uliczka’ z 1962 roku oraz 'Kwitnące wzgórza’ z 1978 roku – prace, które po ponad dwudziestu latach ponownie można zobaczyć na ekspozycji. Układ wystawy prowadzi widza przez kolejne etapy twórczości artystki: od kompozycji figuratywnych, które wyrastają bezpośrednio z konstrukcji tkaniny, po bardziej syntetyczne, abstrakcyjne formy pojawiające się w późniejszym okresie.

Praca jako rytuał

W twórczości Wojtyny-Drouet kluczową rolę odgrywał proces. Praca przy krośnie była dla niej czynnością wymagającą cierpliwości, koncentracji i uważności wobec materiału. W Zachęcie można zobaczyć również elementy jej warsztatu: próbki barwionych włókien, notatki z recepturami farbiarskimi czy fragmenty tkanin wykonanych w różnych technikach, od żakardu po druk na tkaninie.

Na wystawie pojawiają się także projekty ubrań wykonanych z ręcznie tkanych materiałów, które pokazują, jak artystka przenosiła swoje zainteresowania z obszaru sztuki w stronę codzienności.

Dialog z współczesnością

Ekspozycja nie ogranicza się wyłącznie do historycznego spojrzenia. W przestrzeni galerii znalazły się również prace współczesnych twórców, które nawiązują do dorobku artystki. Instalacja Marii Oblickiej i Alexandra Cabezy-Trigga łączy film dokumentujący Wojtynę-Drouet przy pracy z archiwalnymi fotografiami z jej podróży. Z kolei Agnieszka Grodzińska wykorzystuje materiały z prywatnego archiwum artystki, traktując je jako punkt wyjścia do refleksji nad dokumentowaniem procesu twórczego.

W programie warsztaty dziergania oraz studyjna wizyta w farbiarni i pracowni tkactwa warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, gdzie można zobaczyć, jak powstają współczesne realizacje tekstylne.

'Krystyna Wojtyna-Drouet – wystawa jubileuszowa’
Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa
do 4 kwietnia 2026