W Studio Jaskółka rusza wystawa i akcja „ODDECH” z okazji Światowego Dnia Bez Papierosa
Wystawa i akcja „Oddech” potrwa od 28.05 do 05.06.2026 w Studio Jaskółka przy ul. Kubusia Puchatka w Warszawie, tuż obok wejścia do metra Nowy-Świat-Uniwersytet.
Papieros znów stał się modnym rekwizytem popkultury i coraz częściej trafia do wyobraźni młodych ludzi. Trendy wśród nastolatków są niepokojące, już połowa polskich dzieci zna smak papierosów, a co trzynasta młoda osoba sięga po nie regularnie.
Wystawa „Oddech”, przygotowana przez warszawskie Studio Jaskółka, jest artystycznym sprzeciwem wobec destrukcyjnego zjawiska wzmacnianego przez popkulturę. Ekspozycję zorganizowano z okazji 39. Światowego Dnia Bez Papierosa. Będzie ją można oglądać do 6 czerwca. Wystawa poprzez design i sztukę sprzeciwia się estetyzowaniu nałogu i jego konsekwencji dla zdrowia.
– Od lat przyglądamy się trendom społecznym i obserwujemy, co staje się modne, co przyciąga uwagę i jakie obrazy zaczynają działać na wyobraźnię. Dlatego sama nostalgia za latami 90. nie jest dla mnie zaskoczeniem. Dziś widzę, jak wraca estetyka „dirty glamour”: pozornie nonszalancka, zmysłowa, oparta na wizerunku piękna podszytego autodestrukcją. Papieros znów staje się pewnym „estetycznym rekwizytem” – mówi Marta Jerin, ze Studia Jaskółka.
Jak podkreśla, właśnie ta obserwacja stała się impulsem do zainicjowania projektu, którego celem jest odczarowanie fałszywego obrazu atrakcyjności budowanego wokół palenia.
Wystawa „Oddech” 28.05-05.06.2026. Studio Jaskółka, ul. Kubusia Puchatka.
Zjawisko jest szczególnie widoczne wśród młodych odbiorców, dla których obraz publikowany w mediach społecznościowych bywa nie tylko inspiracją, ale też wzorem zachowania. Właśnie dlatego „Oddech” stawia pytanie nie tylko o samą modę na papierosy, lecz także o odpowiedzialność kultury wizualnej, która potrafi zamienić produkt uzależniający w atrakcyjny symbol stylu.
Kiedyś wiedza na temat szkodliwości papierosów wcale nie była tak oczywista. Dziś jest. Czemu zatem papierosy znów są modne? To pokłosie fali nostalgii za latami 90. oraz modowym trendem „dirty glamour”, który ponownie po trzech dekadach zauważamy na okładkach kolorowych magazynów, w filmach czy w social mediach. W świecie zmęczonym perfekcyjnym wizerunkiem, produktywnością i kulturą ciągłej optymalizacji papieros dla wielu młodych ludzi staje się dziś rekwizytem „autentyczności”. Problem w tym, że za tą estetyką wciąż stoi ta sama szkodliwość i konsekwencje, a młodzi dają się nabrać na ten zafałszowany obraz. Efekt? Ponad połowa uczniów polskich szkół zna już smak papierosa, a co trzynasty (7%) uczeń w wieku 13–15 lat pali dziś papierosy.
„Oddech” wpisuje się w szerszą dyskusję o współczesnych trendach kulturowych: romantyzowaniu smutku, dekadencji i autodestrukcji oraz o tym, jak popkultura wpływa na społeczne wyobrażenia dotyczące palenia.
– Moda rzeczywiście zatacza koło. Ale to, że papierosy znów trafiają do wyobraźni nastolatków w taki sposób, jest niepokojące. Po latach kampanii społecznych prowadzonych przez organizacje na całym świecie trudno pogodzić się z tym, że ten trend wraca w tak atrakcyjnym opakowaniu. Jeśli popkultura potrafi nadać destrukcyjnym zachowaniom uwodzicielską formę, kultura i sztuka mogą ten czar rozbroić – dodaje.
W serialach, klipach muzycznych i mediach społecznościowych papieros coraz częściej pojawia się jako atrybut tajemniczości, niezależności czy nonszalancji. To popkulturowy recykling starego mitu, tylko zapakowany w filtr, algorytm i dobrze dobrane światło, by być „aesthetic”.
Wystawa, która pozwala odzyskać „Oddech”
Koncepcja znana z „Boskiej komedii” Dantego stała się punktem wyjścia do podzielenia przestrzeni wystawowej na trzy części: Piekło, Czyściec i Niebo. Ten symboliczny układ nie jest przypadkowy. Odzwierciedla toksyczność nałogu, w którym tkwi co trzeci dorosły Polak. I choć nie wszystkie produkty zawierające nikotynę szkodzą w takim samym stopniu, żaden z nich nie powinien trafiać w ręce młodych ludzi.
Pierwsza część galerii to Piekło, czyli przestrzeń poświęcona najbardziej szkodliwemu elementowi trendu „dirty glamour”: dymowi papierosowemu. Zgromadzono tu wycinki z gazet, fragmenty teledysków oraz screeny z mediów społecznościowych popularnych celebrytów. Łączy je jedno: papieros jako rekwizyt stylu, nonszalancji i pozornego buntu. To właśnie w tej części wystawy najmocniej wybrzmiewa toksyczność popkulturowej fascynacji paleniem, podkreślona przez obiekty i dzieła sztuki. Bo jak już kultura masowa ma romantyzować truciznę, to przynajmniej sztuka może jej zdjąć filtr z twarzy.
Czyściec to strefa półcieni, kompromisów. Nie ma tu już dymu, ale wciąż nie ma też pełnej wolności. To przestrzeń, która przypomina, że ograniczenie szkód nie oznacza wyjścia z nałogu. Prawdziwe uwolnienie pojawia się dopiero w Niebie, ostatniej części wystawy, wolnej od uzależnienia i od estetyki, która przez lata próbowała sprzedawać nikotynę jako element stylu życia.
– To droga, którą chcemy wspólnie z naszymi gośćmi przejść – by zachęcić wszystkich do oddechu. Prawdziwego. Czystego. Wolnego od uwikłania czy zależności – podsumowuje Marta Jerin. Prace m.in. Mishy Waks z serii „Smokers”, emocjonalne tkaniny Kasi Artymowskiej, Habitat Collective, ale też druk 3D w reprezentacji Vlada Oganova, Oliwii Ledzińskiej stojącej za NOWO oraz Sary Francuz robią niesamowite wrażenie i zachęcają do refleksji.
Oddech wśród sztuki 29.05 — 05.06, Studio Jaskółka
Warszawa, bezpłatne zajęcia oddechowe w technice DMCO
W ramach ekspozycji galeria Studio Jaskółka stała się przestrzenią oddechu, wyciszenia i regeneracji. Wśród instalacji inspirowanych naturą, światłem i różnymi doświadczeniami zmysłowymi przez tydzień, codziennie, zaplanowano bezpłatne zajęcia oddechowe w technice DMCO, autorskiej metodzie pracy z oddechem stworzonej przez trenera Dariusza Małojło.
DMCO łączy świadomy oddech z pracą z ciałem, emocjami i układem nerwowym. Zajęcia mają pomagać w redukowaniu stresu i napięcia, pogłębianiu kontaktu ze sobą, odzyskiwaniu energii i lekkości, wyciszaniu umysłu oraz doświadczeniu głębokiej regeneracji.
„Oddech” to wystawa o iluzji piękna, które w rzeczywistości okazuje się toksyczne. O cienkiej granicy między estetyką a zdrowym rozsądkiem. I o tym, że dziś walka o oddech nie toczy się wyłącznie w ciele, lecz także w kulturze, obrazach i zbiorowej wyobraźni. Bo kiedy algorytmy potrafią sprzedać papierosa jako styl życia, potrzeba już nie tylko edukacji zdrowotnej, ale też porządnego przewietrzenia popkultury.
Więcej informacji o wystawie na studio_jaskolka i warsztatach oddechowych na www.dariuszmalojlo.pl
